Wystawa pt. „Explorateurs polonais du Nouveau Monde et des îles du Pacifique : prédécesseurs et successeurs de Sir Paweł Edmund Strzelecki” w Paryżu, od 27 listopada do 29 grudnia 2025 r.

Wystawa Explorateurs polonais du Nouveau Monde et des îles du Pacifique : prédécesseurs et successeurs de Sir Paweł Edmund Strzelecki skupia się na szczególnym i często zapomnianym rozdziale polskiej historii, dotyczącym zaangażowania polskich naukowców, podróżników i odkrywców poza granicami Europy, którzy – pobudzeni ciekawością świata – docierali do wówczas dopiero odkrywanych wysp Pacyfiku. Osoby te pojawiły się w tym regionie jako członkowie wypraw geograficznych lub jako migranci, zmuszeni do opuszczenia kraju wskutek zaborów bądź politycznych represji. Wszystkich łączyła jednak chęć poznania, zrozumienia i opisania odległych zakątków świata.

Wystawa skupia się na sylwetkach tych postaci. Ukazuje przede wszystkim ich sposób widzenia i analizowania innych kultur. W odróżnieniu od kolonizatorów, wielu polskich naukowców i podróżników patrzyło na mieszkańców Oceanii z zachowaniem otwartości, empatii i traktowaniem ich jako osoby równe sobie; nie jako obiekty podboju, lecz jako ludzi godnych szacunku i uważnej obserwacji, co czyni ich wkład w naukę o lokalnej kulturze tym cenniejszym. Wystawa ukazuje także, jak Polacy dokumentowali życie codzienne ludów Pacyfiku, ich zwyczaje, języki i poglądy w kluczowym momencie historycznym, u progu gwałtownych przemian wynikających z kontaktem z państwami tak zwanego Zachodu. To także refleksja nad polską tożsamością i miejscem Polski w globalnym dziedzictwie odkryć geograficznych. Choć Polska w XIX wieku nie istniała jako państwo, jej rozsiani po świecie obywatele aktywnie uczestniczyli w intelektualnych i naukowych procesach swojej epoki.

Podczas wernisażu zostanie także wyświetlony film Polish Explorers of the New World and the Islands of the Pacific, wykonany na zlecenie polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych w 2023 roku.

Organizatorem i twórcą wystawy jest Oddział Polski The Explorers Club. Polska Akademia Nauk Stacja Naukowa w Paryżu jest partnerem wydarzenia.

Zadanie publiczne sfinansowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach konkursu grantowego Dyplomacja publiczna 2023.

Dr Dariusz Zdziech z Towarzystwa Naukowego Australii, Nowej Zelandii i Oceanii (ANZORA), adiunkt w Instytucie Kulturoznawstwa i Dziennikarstwa Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, dzięki uprzejmości polskiego oddziału The Exloprers Club brał czynny udział w projekcie tworzenia powyższej wystawy, jak również wspomnianego filmu.